Η Ελλάδα του 19ου αιώνα ήταν μια φτωχή, μικρή χώρα...
Ιστορία Γ’ Λυκείου - Κοινωνικές και Οικονομικές Εξελίξεις














Δημογραφικά δεδομένα και οικονομική κατάσταση
Το νεοσύστατο ελληνικό κράτος ήταν ολιγάνθρωπο και φτωχό. Τα σύνορά του εκτείνονταν μόλις από τον Αμβρακικό ως τον Παγασητικό, με τα νησιά του Αιγαίου, τη Ρούμελη και τον Μοριά.
Η πυκνότητα πληθυσμού κυμαινόταν από 15 (1828) έως 43 (1911) κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Στη Δυτική Ευρώπα οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν τριψήφιοι!
Τα εδάφη ήταν εξαντλημένα από την υπερβόσκηση και την πιλοτομία, ενώ πολλά χωράφια παρέμεναν χέρσα. Παρά την αραιοκατοίκηση, ο πληθυσμός αυξανόταν γρήγορα, δημιουργώντας πίεση στους περιορισμένους πόρους.
Σημείωση: Ο ναυτικός αποκλεισμός του 1854 κατά τον Κριμαϊκό πόλεμο προκάλεσε πείνα και αρρώστιες, αποδεικνύοντας τη σοβαρή ευπάθεια της χώρας.

Μετακινήσεις πληθυσμού εντός και εκτός Ελλάδας
Οι ελληνικές πόλεις έμοιαζαν περισσότερο με "μεγάλα χωριά" παρά με ευρωπαϊκά αστικά κέντρα. Δεν υπήρχαν ισχυρά οικονομικά, μορφωτικά ή ρυθμιστικά κέντρα όπως στη Δύση.
Η εσωτερική μετανάστευση από την ύπαιθρο προς τις πόλεις δεν στόχευε αποκλειστικά στη μόνιμη εγκατάσταση. Η αργή ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων περιόριζε τις ευκαιρίες για τους νεοεισερχόμενους.
Ταυτόχρονα, μεγάλα κύματα μετανάστευσης κατευθύνονταν προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου, τη Μαύρη Θάλασσα, τον Βόσπορο, τη Νότια Ρωσία, τη Μικρά Ασία και την Αίγυπτο. Στα τέλη του 19ου αιώνα άνοιξαν οι δρόμοι και προς την Αμερική.
Σημείωση: Η εσωτερική κρίση της εποχής προκάλεσε ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα πέρα από τον Ατλαντικό.

Οι παραγωγικές δυνάμεις και η "Μεγάλη Ιδέα"
Μετά την ανεξαρτησία του 1830, η Ελλάδα εξακολουθούσε να μοιράζει περισσότερα με την Ανατολή παρά με τη Δύση. Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης και οι "αποθήκες" οικονομικής προόδου.
Η χώρα δεν διέθετε βασικές προϋποθέσεις ανάπτυξης: πρώτες ύλες, πλεονάζον εργατικό δυναμικό, βιομηχανικό κεφάλαιο ή εκτεταμένες εξωτερικές αγορές.
Εκτός των συνόρων όμως υπήρχαν ισχυρά κέντρα ελληνικής δραστηριότητας σε Πάτρα, Ουκρανία, Βοιωτία, Σμύρνη και Κιλικία. Για πολλά χρόνια, οι επιτυχίες των εξωτερικών ελληνικών κοινοτήτων ήταν εντελώς ξένες σε σύγκριση με την αδυναμία του μικρού ελληνικού βασιλείου.
Σημείωση: Χρειάστηκαν νέες πολιτικές συνθήκες στα τέλη του 19ου αιώνα για να ανακαλύψουν οι εξωτερικές ελληνικές κοινότητες τη σημασία της εθνικής πατρίδας.

Η διαμόρφωση της "Μεγάλης Ιδέας"
Η πρόοδος του εκτός εθνικών συνόρων Ελληνισμού ταλάνισε το μικρό βασίλειο. Ενίσχυσε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος δεν ήταν παρά μια ημιτελής κατάσταση.
Η "Μεγάλη Ιδέα" δημιουργούσε προοπτικές για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος, που προϋπέθετε δημιουργική διεύρυνση των συνόρων. Αυτή η εθνική θεωρία είχε σοβαρές επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο.
Οι ελληνικές κυβερνήσεις δε στράφηκαν αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήματα, στην οικονομική εκσυγχρονισμό και τη σύνδεση με τη Δύση. Όλα αυτά συνέπιπταν με το εθνικό όραμα, μεγαλώνοντας το κόστος και καθιστώντας δύσκολες τις οικονομικές πρωτοβουλίες.
Σημείωση: Η "Μεγάλη Ιδέα" ήταν ιδιαίτερα έντονη σε εποχές εθνικών κρίσεων, όπως στην περίπτωση της Κρήτης και της Μακεδονίας.

Το εξωτερικό εμπόριο της Ελλάδας
Όταν μιλάμε για εμπόριο στην Ελλάδα μέχρι το 1913, εννοούμε κυρίως το εξωτερικό εμπόριο. Το ισοζύγιο πληρωμών (η σχέση αξίας εισαγωγών-εξαγωγών) ήταν σχεδόν μόνιμα παθητικό - η Ελλάδα αγόραζε πολύ περισσότερα από όσα πωλούσε.
Παρά τα προβλήματα, το εμπόριο είχε τεράστια σημασία: συνέβαλλε στην αντιμετώπιση του επισιτιστικού προβλήματος και αποτελούσε αξιόπιστη πηγή εσόδων για τα δημόσια ταμεία μέσω των τελωνείων.
Τα μικρά οικονομικά μεγέθη, ο περιορισμένος πληθυσμός και η απουσία μεγάλων παραγωγικών μονάδων καθήλωναν την εσωτερική εμπορική κίνηση σε χαμηλά επίπεδα όλο τον 19ο αιώνα.
Σημείωση: Μόνο στις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα δημιουργήθηκε στις μεγαλουπόλεις αξιοσημείωτη εμπορική κίνηση, κυρίως από εισαγόμενα προϊόντα.

Εξαγωγές και εισαγωγές: Τα νούμερα
Η ανάπτυξη του εξωτερικού εμπορίου ήταν εντυπωσιακή στατιστικά: από 36 εκατομμύρια χρυσές δραχμές το 1851, η συνολική αξία εξαγωγών και εισαγωγών έφτασε τα 315 εκατομμύρια το 1911!
Στις εξαγωγές κυριαρχούσαν τα γεωργικά προϊόντα (πάνω από 2/3 της συνολικής αξίας). Η σταφίδα κατείχε την πρώτη θέση, αντιπροσωπεύοντας από μόνη της το μισό των συνολικών εξαγωγών. Ακολουθούσαν το ελαιόλαδο και μετά το 1900 το κρασί.
Τα μεταλλευτικά προϊόντα (μόλυβδος, σιδηρομεταλλεύματα, θηρίδια) αντιπροσωπεύαν το 1/5 των εξαγωγών από τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων ήταν κυριολεκτικά ασήμαντες.
Σημείωση: Ο καπνός, παρότι σταθερά ανερχόμενος, αντιπροσώπευε μόλις 2-3% των εξαγωγών μέχρι το 1880.

Εμπορικοί εταίροι και ελληνική παρουσία στο εξωτερικό
Στις εισαγωγές τα γεωργικά είδη αντιπροσωπεύαν το 1/3 της συνολικής αξίας. Πρώτο το σιτάρι, καθώς η εγχώρια παραγωγή δεν κάλυπτε τις επισιτιστικές ανάγκες. Στα βιομηχανικά προϊόντα κυριαρχούσαν υφάσματα και νήματα.
Οι εμπορικοί εταίροι ήταν κυρίως τα βιομηχανικά κράτη της Δυτικής Ευρώπης. Η Αγγλία απορροφούσε σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών σταφίδας και σημαντικό ποσοστό μεταλλευμάτων. Η Γαλλία και μικρότερα ευρωπαϊκά κράτη ακολουθούσαν.
Παράλληλα, ισχυροί ελληνικοί εμπορικοί οίκοι είχαν επεκταθεί στη Νότια Ρωσία, στις χώρες του Δούναβη, στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και την Αλεξάνδρεια, ανταγωνιζόμενοι επιτυχώς τους εγχώριους εμπόρους αλλά και τους δυτικούς εμπορικούς οίκους.
Σημείωση: Οι εμπορικές σχέσεις με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αν και υπαρκτές, δεν βρίσκονταν στην πρώτη θέση όσον αφορά όγκο και αξία.

Η εμπορική ναυτιλία: Από την άνθηση στην καταστροφή
Κατά τον 18ο αιώνα παρατηρήθηκε σημαντική εμπορική και ναυτιλιακή δραστηριότητα στις παραλιακές περιοχές. Η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) προστάτευσε τα χριστιανικά πλοία υπό ρωσική σημαία, ευνοώντας την ανάπτυξη.
Η Γαλλική Επανάσταση και οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι ευνόησαν ιδιαίτερα την ελληνική ναυτιλία. Η διάσπαση του ηπειρωτικού αποκλεισμού έφερνε μεγάλα κέρδη, ενώ η εξαφάνιση των γαλλικών πλοίων δημιούργησε κενά που εκμεταλλεύτηκαν οι Έλληνες.
Η δεκαετία της Επανάστασης έφερε καταστροφή. Ο εμπορικός στόλος μετατράπηκε σε πολεμικό, οι εμπορικοί δρόμοι έκλεισαν και τα παραδοσιακά ναυτικά κέντρα (Ψαρά, Γαλαξίδι) γνώρισαν την παρακμή.
Σημείωση: Από την ακμάζουσα προεπαναστατική ναυτιλία απέμειναν κυρίως η προδιάθεση για τη θάλασσα και η γνώση των ναυτικών υποθέσεων.

Η ναυτιλιακή αναγέννηση: Σύρος και νέα κέντρα
Στο νέο ελληνικό κράτος, η Σύρος αναδείχθηκε ως το σημαντικότερο ναυτιλιακό κέντρο. Η στρατηγική της θέση στο κέντρο του Αιγαίου και οι πρόσφυγες από τη Χίο συνέβαλαν στη δημιουργία ισχυρότατου ναυτιλιακού κέντρου.
Σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι ελληνικές παροικίες στα κυριότερα εμπορικά κέντρα: τα λιμάνια της Νότιας Ρωσίας, τις εκβολές του Δούναβη, την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και την Αίγυπτο.
Κατά τον 19ο αιώνα, παρά τις κρίσεις και τον ανταγωνισμό των ατμοπλοίων, η ελληνική ναυτιλία ακολούθησε ανοδική πορεία. Από 100.000 τόνους το 1840, η συνολική χωρητικότητα ξεπέρασε τους 300.000 τόνους το 1866.
Σημείωση: Παράλληλα κατασκευάστηκαν λιμάνια και δημιουργήθηκε σύστημα φάρων που έκανε πιο ασφαλή τη ναυσιπλοΐα στις ελληνικές θάλασσες.

Το πέρασμα στην εποχή του ατμού
Η μετάβαση στα ατμόπλοια απαιτούσε τεράστια κεφάλαια, ανατρέποντας τις παραδοσιακές εμπορικές σχέσεις. Χρειάστηκε η αναζήτηση κεφαλαίων μέσω εταιρειών και σύνθετων επιχειρηματικών σχηματισμών.
Στις πρωτοβουλίες συμμετείχαν το κράτος, οι τράπεζες (ιδιαίτερα η Εθνική Τράπεζα) και οι εκτός συνόρων ομογενείς. Όμως η περιορισμένη διαθεσιμότητα κεφαλαίων και ο επιχειρηματικός κίνδυνος ανέστειλαν την ανάπτυξη.
Η ουσιαστική αρχή έγινε αισθητή στην τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα: τα 97 ελληνικά ατμόπλοια του 1890 έγιναν 191 το 1901 και 389 το 1912. Η ανάπτυξη στηρίχθηκε στην κυριαρχία Ελλήνων επιχειρηματιών στις μεταφορές του Δούναβη.
Σημείωση: Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος κατέστρεψε τον ελληνικό εμπορικό στόλο, που το 1919 είχε υποδιαιρεθεί σε σχέση με το 1914, απαιτώντας νέα αρχή.



Νομίζαμε ότι δε θα ρωτούσες ποτέ...
Παρόμοιο Περιεχόμενο
Πιο δημοφιλή περιεχόμενα: Trade
2Πιο δημοφιλή περιεχόμενα στο Ιστορία
9Ιστορια β λυκειου ολοι οι ορισμοι τις τραπεζας
Ορισμοί ιστόριας
Σχεδιαγράμματα όλης της ύλης ιστορίας α λυκείου
Σας έχω σχεδιαγράμματα όλης της εξεταστέας ύλης της α λυκείου για να διευκολυνθείτε από το τεράστιο βάρος του βιβλίου
ιστορία α λυκείου κλασσική εποχή
Εξετάστε τις γνώσεις σας στην κλασική εποχή της αρχαίας Ελλάδας, όπως διδάσκεται στην Α' Λυκείου.
Ιστορία Α λυκείου ΣΟΣ
ΣΟΣ για εξετάσεις
Μυκηναϊκός πολιτισμός !
Μυκηναϊκός πολιτισμός
Κλασική εποχή
Ιστορία Α λυκείου
Κλασική εποχή
Κλασική εποχή: Περίληψη με σημειώσεις
Ιστορία Β Λυκείου Κεφάλαια 1-3 σημειώσεις
Το έγγραφο αυτό περιέχει περιληπτική, μεν περιεκτική όλη την εξεταστέα ύλη της ιστορίας Β λυκείου για τα πρώτα 3 Κεφάλαια, δηλαδή την μισή ύλη. Το έγγραφο έχει γραφτεί με προσοχή και άριστη ταυτόσημο το βιβλίο, όμως πολύ πιο απλά στη κατανόηση!
Μυκηναϊκός πολιτισμός
Ιστορία α λυκείου
Πιο δημοφιλή περιεχόμενα
9Ιστορια β λυκειου ολοι οι ορισμοι τις τραπεζας
Ορισμοί ιστόριας
Σχεδιαγράμματα όλης της ύλης ιστορίας α λυκείου
Σας έχω σχεδιαγράμματα όλης της εξεταστέας ύλης της α λυκείου για να διευκολυνθείτε από το τεράστιο βάρος του βιβλίου
ιστορία α λυκείου κλασσική εποχή
Εξετάστε τις γνώσεις σας στην κλασική εποχή της αρχαίας Ελλάδας, όπως διδάσκεται στην Α' Λυκείου.
Βιολογία β Λυκείου
Κεφάλαιο 1 άνθρωπος και υγεία
Ιστορία Α λυκείου ΣΟΣ
ΣΟΣ για εξετάσεις
Βιολογια β λυκείου κεφάλαιο 2
Κεφάλαιο 2 (άνθρωπος και περιβάλλον)
Φυσική Β γυμνασίου
Είναι τα κεφάλαια 1,2,3,4
Ολη η θεωρια Αλγεβρας
Ολη η θεωρια Αλγεβρα Α λυκειου, ορισμοι, τυπολογιο, αποδειξεις. Οτι χρειαζεται να διαβασεις για το θεωρητικο κομματι της αλγεβρας.
Μυκηναϊκός πολιτισμός !
Μυκηναϊκός πολιτισμός
Κριτικές από τους χρήστες μας. Έχουν όλα τα καλά — και το ίδιο θα είχες κι εσύ.
Η εφαρμογή είναι πολύ εύκολη στη χρήση και καλά σχεδιασμένη. Έχω βρει ό,τι έψαχνα μέχρι τώρα και έχω μάθει πολλά από τις παρουσιάσεις! Σίγουρα θα χρησιμοποιήσω την εφαρμογή για μια εργασία του μαθήματος! Και φυσικά βοηθάει πολύ και ως έμπνευση.
Αυτή η εφαρμογή είναι πραγματικά τέλεια. Υπάρχουν τόσες πολλές σημειώσεις μελέτης και βοήθεια [...]. Το μάθημα που με δυσκολεύει είναι τα Γαλλικά, για παράδειγμα, και η εφαρμογή έχει τόσες επιλογές για βοήθεια. Χάρη σε αυτή την εφαρμογή, έχω βελτιώσει τα Γαλλικά μου. Θα την πρότεινα σε οποιονδήποτε.
Ουάου, είμαι πραγματικά εντυπωσιασμένος. Δοκίμασα την εφαρμογή επειδή την είδα διαφημισμένη πολλές φορές και έμεινα άφωνος. Αυτή η εφαρμογή είναι Η ΒΟΗΘΕΙΑ που χρειάζεσαι για το σχολείο και πάνω απ' όλα, προσφέρει τόσα πράγματα, όπως ασκήσεις και φύλλα γεγονότων, που ήταν ΠΟΛΥ χρήσιμα για μένα προσωπικά.
Ιστορία Γ’ Λυκείου - Κοινωνικές και Οικονομικές Εξελίξεις
Η Ελλάδα του 19ου αιώνα ήταν μια φτωχή, μικρή χώρα που έμοιαζε με "μεγάλο χωριό" παρά με ευρωπαϊκό κράτος. Παρόλα αυτά, οι Έλληνες του εξωτερικού άκμαζαν οικονομικά, δημιουργώντας ένα παράδοξο που θα επηρεάσει όλη την εθνική στρατηγική.

Δημογραφικά δεδομένα και οικονομική κατάσταση
Το νεοσύστατο ελληνικό κράτος ήταν ολιγάνθρωπο και φτωχό. Τα σύνορά του εκτείνονταν μόλις από τον Αμβρακικό ως τον Παγασητικό, με τα νησιά του Αιγαίου, τη Ρούμελη και τον Μοριά.
Η πυκνότητα πληθυσμού κυμαινόταν από 15 (1828) έως 43 (1911) κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Στη Δυτική Ευρώπα οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν τριψήφιοι!
Τα εδάφη ήταν εξαντλημένα από την υπερβόσκηση και την πιλοτομία, ενώ πολλά χωράφια παρέμεναν χέρσα. Παρά την αραιοκατοίκηση, ο πληθυσμός αυξανόταν γρήγορα, δημιουργώντας πίεση στους περιορισμένους πόρους.
Σημείωση: Ο ναυτικός αποκλεισμός του 1854 κατά τον Κριμαϊκό πόλεμο προκάλεσε πείνα και αρρώστιες, αποδεικνύοντας τη σοβαρή ευπάθεια της χώρας.

Μετακινήσεις πληθυσμού εντός και εκτός Ελλάδας
Οι ελληνικές πόλεις έμοιαζαν περισσότερο με "μεγάλα χωριά" παρά με ευρωπαϊκά αστικά κέντρα. Δεν υπήρχαν ισχυρά οικονομικά, μορφωτικά ή ρυθμιστικά κέντρα όπως στη Δύση.
Η εσωτερική μετανάστευση από την ύπαιθρο προς τις πόλεις δεν στόχευε αποκλειστικά στη μόνιμη εγκατάσταση. Η αργή ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων περιόριζε τις ευκαιρίες για τους νεοεισερχόμενους.
Ταυτόχρονα, μεγάλα κύματα μετανάστευσης κατευθύνονταν προς τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου, τη Μαύρη Θάλασσα, τον Βόσπορο, τη Νότια Ρωσία, τη Μικρά Ασία και την Αίγυπτο. Στα τέλη του 19ου αιώνα άνοιξαν οι δρόμοι και προς την Αμερική.
Σημείωση: Η εσωτερική κρίση της εποχής προκάλεσε ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα πέρα από τον Ατλαντικό.

Οι παραγωγικές δυνάμεις και η "Μεγάλη Ιδέα"
Μετά την ανεξαρτησία του 1830, η Ελλάδα εξακολουθούσε να μοιράζει περισσότερα με την Ανατολή παρά με τη Δύση. Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης και οι "αποθήκες" οικονομικής προόδου.
Η χώρα δεν διέθετε βασικές προϋποθέσεις ανάπτυξης: πρώτες ύλες, πλεονάζον εργατικό δυναμικό, βιομηχανικό κεφάλαιο ή εκτεταμένες εξωτερικές αγορές.
Εκτός των συνόρων όμως υπήρχαν ισχυρά κέντρα ελληνικής δραστηριότητας σε Πάτρα, Ουκρανία, Βοιωτία, Σμύρνη και Κιλικία. Για πολλά χρόνια, οι επιτυχίες των εξωτερικών ελληνικών κοινοτήτων ήταν εντελώς ξένες σε σύγκριση με την αδυναμία του μικρού ελληνικού βασιλείου.
Σημείωση: Χρειάστηκαν νέες πολιτικές συνθήκες στα τέλη του 19ου αιώνα για να ανακαλύψουν οι εξωτερικές ελληνικές κοινότητες τη σημασία της εθνικής πατρίδας.

Η διαμόρφωση της "Μεγάλης Ιδέας"
Η πρόοδος του εκτός εθνικών συνόρων Ελληνισμού ταλάνισε το μικρό βασίλειο. Ενίσχυσε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος δεν ήταν παρά μια ημιτελής κατάσταση.
Η "Μεγάλη Ιδέα" δημιουργούσε προοπτικές για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος, που προϋπέθετε δημιουργική διεύρυνση των συνόρων. Αυτή η εθνική θεωρία είχε σοβαρές επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο.
Οι ελληνικές κυβερνήσεις δε στράφηκαν αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήματα, στην οικονομική εκσυγχρονισμό και τη σύνδεση με τη Δύση. Όλα αυτά συνέπιπταν με το εθνικό όραμα, μεγαλώνοντας το κόστος και καθιστώντας δύσκολες τις οικονομικές πρωτοβουλίες.
Σημείωση: Η "Μεγάλη Ιδέα" ήταν ιδιαίτερα έντονη σε εποχές εθνικών κρίσεων, όπως στην περίπτωση της Κρήτης και της Μακεδονίας.

Το εξωτερικό εμπόριο της Ελλάδας
Όταν μιλάμε για εμπόριο στην Ελλάδα μέχρι το 1913, εννοούμε κυρίως το εξωτερικό εμπόριο. Το ισοζύγιο πληρωμών (η σχέση αξίας εισαγωγών-εξαγωγών) ήταν σχεδόν μόνιμα παθητικό - η Ελλάδα αγόραζε πολύ περισσότερα από όσα πωλούσε.
Παρά τα προβλήματα, το εμπόριο είχε τεράστια σημασία: συνέβαλλε στην αντιμετώπιση του επισιτιστικού προβλήματος και αποτελούσε αξιόπιστη πηγή εσόδων για τα δημόσια ταμεία μέσω των τελωνείων.
Τα μικρά οικονομικά μεγέθη, ο περιορισμένος πληθυσμός και η απουσία μεγάλων παραγωγικών μονάδων καθήλωναν την εσωτερική εμπορική κίνηση σε χαμηλά επίπεδα όλο τον 19ο αιώνα.
Σημείωση: Μόνο στις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα δημιουργήθηκε στις μεγαλουπόλεις αξιοσημείωτη εμπορική κίνηση, κυρίως από εισαγόμενα προϊόντα.

Εξαγωγές και εισαγωγές: Τα νούμερα
Η ανάπτυξη του εξωτερικού εμπορίου ήταν εντυπωσιακή στατιστικά: από 36 εκατομμύρια χρυσές δραχμές το 1851, η συνολική αξία εξαγωγών και εισαγωγών έφτασε τα 315 εκατομμύρια το 1911!
Στις εξαγωγές κυριαρχούσαν τα γεωργικά προϊόντα (πάνω από 2/3 της συνολικής αξίας). Η σταφίδα κατείχε την πρώτη θέση, αντιπροσωπεύοντας από μόνη της το μισό των συνολικών εξαγωγών. Ακολουθούσαν το ελαιόλαδο και μετά το 1900 το κρασί.
Τα μεταλλευτικά προϊόντα (μόλυβδος, σιδηρομεταλλεύματα, θηρίδια) αντιπροσωπεύαν το 1/5 των εξαγωγών από τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων ήταν κυριολεκτικά ασήμαντες.
Σημείωση: Ο καπνός, παρότι σταθερά ανερχόμενος, αντιπροσώπευε μόλις 2-3% των εξαγωγών μέχρι το 1880.

Εμπορικοί εταίροι και ελληνική παρουσία στο εξωτερικό
Στις εισαγωγές τα γεωργικά είδη αντιπροσωπεύαν το 1/3 της συνολικής αξίας. Πρώτο το σιτάρι, καθώς η εγχώρια παραγωγή δεν κάλυπτε τις επισιτιστικές ανάγκες. Στα βιομηχανικά προϊόντα κυριαρχούσαν υφάσματα και νήματα.
Οι εμπορικοί εταίροι ήταν κυρίως τα βιομηχανικά κράτη της Δυτικής Ευρώπης. Η Αγγλία απορροφούσε σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών σταφίδας και σημαντικό ποσοστό μεταλλευμάτων. Η Γαλλία και μικρότερα ευρωπαϊκά κράτη ακολουθούσαν.
Παράλληλα, ισχυροί ελληνικοί εμπορικοί οίκοι είχαν επεκταθεί στη Νότια Ρωσία, στις χώρες του Δούναβη, στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και την Αλεξάνδρεια, ανταγωνιζόμενοι επιτυχώς τους εγχώριους εμπόρους αλλά και τους δυτικούς εμπορικούς οίκους.
Σημείωση: Οι εμπορικές σχέσεις με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αν και υπαρκτές, δεν βρίσκονταν στην πρώτη θέση όσον αφορά όγκο και αξία.

Η εμπορική ναυτιλία: Από την άνθηση στην καταστροφή
Κατά τον 18ο αιώνα παρατηρήθηκε σημαντική εμπορική και ναυτιλιακή δραστηριότητα στις παραλιακές περιοχές. Η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) προστάτευσε τα χριστιανικά πλοία υπό ρωσική σημαία, ευνοώντας την ανάπτυξη.
Η Γαλλική Επανάσταση και οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι ευνόησαν ιδιαίτερα την ελληνική ναυτιλία. Η διάσπαση του ηπειρωτικού αποκλεισμού έφερνε μεγάλα κέρδη, ενώ η εξαφάνιση των γαλλικών πλοίων δημιούργησε κενά που εκμεταλλεύτηκαν οι Έλληνες.
Η δεκαετία της Επανάστασης έφερε καταστροφή. Ο εμπορικός στόλος μετατράπηκε σε πολεμικό, οι εμπορικοί δρόμοι έκλεισαν και τα παραδοσιακά ναυτικά κέντρα (Ψαρά, Γαλαξίδι) γνώρισαν την παρακμή.
Σημείωση: Από την ακμάζουσα προεπαναστατική ναυτιλία απέμειναν κυρίως η προδιάθεση για τη θάλασσα και η γνώση των ναυτικών υποθέσεων.

Η ναυτιλιακή αναγέννηση: Σύρος και νέα κέντρα
Στο νέο ελληνικό κράτος, η Σύρος αναδείχθηκε ως το σημαντικότερο ναυτιλιακό κέντρο. Η στρατηγική της θέση στο κέντρο του Αιγαίου και οι πρόσφυγες από τη Χίο συνέβαλαν στη δημιουργία ισχυρότατου ναυτιλιακού κέντρου.
Σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι ελληνικές παροικίες στα κυριότερα εμπορικά κέντρα: τα λιμάνια της Νότιας Ρωσίας, τις εκβολές του Δούναβη, την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και την Αίγυπτο.
Κατά τον 19ο αιώνα, παρά τις κρίσεις και τον ανταγωνισμό των ατμοπλοίων, η ελληνική ναυτιλία ακολούθησε ανοδική πορεία. Από 100.000 τόνους το 1840, η συνολική χωρητικότητα ξεπέρασε τους 300.000 τόνους το 1866.
Σημείωση: Παράλληλα κατασκευάστηκαν λιμάνια και δημιουργήθηκε σύστημα φάρων που έκανε πιο ασφαλή τη ναυσιπλοΐα στις ελληνικές θάλασσες.

Το πέρασμα στην εποχή του ατμού
Η μετάβαση στα ατμόπλοια απαιτούσε τεράστια κεφάλαια, ανατρέποντας τις παραδοσιακές εμπορικές σχέσεις. Χρειάστηκε η αναζήτηση κεφαλαίων μέσω εταιρειών και σύνθετων επιχειρηματικών σχηματισμών.
Στις πρωτοβουλίες συμμετείχαν το κράτος, οι τράπεζες (ιδιαίτερα η Εθνική Τράπεζα) και οι εκτός συνόρων ομογενείς. Όμως η περιορισμένη διαθεσιμότητα κεφαλαίων και ο επιχειρηματικός κίνδυνος ανέστειλαν την ανάπτυξη.
Η ουσιαστική αρχή έγινε αισθητή στην τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα: τα 97 ελληνικά ατμόπλοια του 1890 έγιναν 191 το 1901 και 389 το 1912. Η ανάπτυξη στηρίχθηκε στην κυριαρχία Ελλήνων επιχειρηματιών στις μεταφορές του Δούναβη.
Σημείωση: Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος κατέστρεψε τον ελληνικό εμπορικό στόλο, που το 1919 είχε υποδιαιρεθεί σε σχέση με το 1914, απαιτώντας νέα αρχή.



Νομίζαμε ότι δε θα ρωτούσες ποτέ...
Παρόμοιο Περιεχόμενο
Πιο δημοφιλή περιεχόμενα: Trade
2Πιο δημοφιλή περιεχόμενα στο Ιστορία
9Ιστορια β λυκειου ολοι οι ορισμοι τις τραπεζας
Ορισμοί ιστόριας
Σχεδιαγράμματα όλης της ύλης ιστορίας α λυκείου
Σας έχω σχεδιαγράμματα όλης της εξεταστέας ύλης της α λυκείου για να διευκολυνθείτε από το τεράστιο βάρος του βιβλίου
ιστορία α λυκείου κλασσική εποχή
Εξετάστε τις γνώσεις σας στην κλασική εποχή της αρχαίας Ελλάδας, όπως διδάσκεται στην Α' Λυκείου.
Ιστορία Α λυκείου ΣΟΣ
ΣΟΣ για εξετάσεις
Μυκηναϊκός πολιτισμός !
Μυκηναϊκός πολιτισμός
Κλασική εποχή
Ιστορία Α λυκείου
Κλασική εποχή
Κλασική εποχή: Περίληψη με σημειώσεις
Ιστορία Β Λυκείου Κεφάλαια 1-3 σημειώσεις
Το έγγραφο αυτό περιέχει περιληπτική, μεν περιεκτική όλη την εξεταστέα ύλη της ιστορίας Β λυκείου για τα πρώτα 3 Κεφάλαια, δηλαδή την μισή ύλη. Το έγγραφο έχει γραφτεί με προσοχή και άριστη ταυτόσημο το βιβλίο, όμως πολύ πιο απλά στη κατανόηση!
Μυκηναϊκός πολιτισμός
Ιστορία α λυκείου
Πιο δημοφιλή περιεχόμενα
9Ιστορια β λυκειου ολοι οι ορισμοι τις τραπεζας
Ορισμοί ιστόριας
Σχεδιαγράμματα όλης της ύλης ιστορίας α λυκείου
Σας έχω σχεδιαγράμματα όλης της εξεταστέας ύλης της α λυκείου για να διευκολυνθείτε από το τεράστιο βάρος του βιβλίου
ιστορία α λυκείου κλασσική εποχή
Εξετάστε τις γνώσεις σας στην κλασική εποχή της αρχαίας Ελλάδας, όπως διδάσκεται στην Α' Λυκείου.
Βιολογία β Λυκείου
Κεφάλαιο 1 άνθρωπος και υγεία
Ιστορία Α λυκείου ΣΟΣ
ΣΟΣ για εξετάσεις
Βιολογια β λυκείου κεφάλαιο 2
Κεφάλαιο 2 (άνθρωπος και περιβάλλον)
Φυσική Β γυμνασίου
Είναι τα κεφάλαια 1,2,3,4
Ολη η θεωρια Αλγεβρας
Ολη η θεωρια Αλγεβρα Α λυκειου, ορισμοι, τυπολογιο, αποδειξεις. Οτι χρειαζεται να διαβασεις για το θεωρητικο κομματι της αλγεβρας.
Μυκηναϊκός πολιτισμός !
Μυκηναϊκός πολιτισμός
Κριτικές από τους χρήστες μας. Έχουν όλα τα καλά — και το ίδιο θα είχες κι εσύ.
Η εφαρμογή είναι πολύ εύκολη στη χρήση και καλά σχεδιασμένη. Έχω βρει ό,τι έψαχνα μέχρι τώρα και έχω μάθει πολλά από τις παρουσιάσεις! Σίγουρα θα χρησιμοποιήσω την εφαρμογή για μια εργασία του μαθήματος! Και φυσικά βοηθάει πολύ και ως έμπνευση.
Αυτή η εφαρμογή είναι πραγματικά τέλεια. Υπάρχουν τόσες πολλές σημειώσεις μελέτης και βοήθεια [...]. Το μάθημα που με δυσκολεύει είναι τα Γαλλικά, για παράδειγμα, και η εφαρμογή έχει τόσες επιλογές για βοήθεια. Χάρη σε αυτή την εφαρμογή, έχω βελτιώσει τα Γαλλικά μου. Θα την πρότεινα σε οποιονδήποτε.
Ουάου, είμαι πραγματικά εντυπωσιασμένος. Δοκίμασα την εφαρμογή επειδή την είδα διαφημισμένη πολλές φορές και έμεινα άφωνος. Αυτή η εφαρμογή είναι Η ΒΟΗΘΕΙΑ που χρειάζεσαι για το σχολείο και πάνω απ' όλα, προσφέρει τόσα πράγματα, όπως ασκήσεις και φύλλα γεγονότων, που ήταν ΠΟΛΥ χρήσιμα για μένα προσωπικά.