Η Ίδρυση και η Πρώτη Οργάνωση της Ρώμης

Η Ρώμη ιδρύθηκε το 753 π.Χ. και αρχικά κυβερνιόταν από βασιλείς, μερικοί από τους οποίους ήταν Ετρούσκοι. Αυτή η περίοδος της βασιλείας διήρκεσε μέχρι το 500 π.Χ. περίπου.

Η ρωμαϊκή κοινωνία χωριζόταν σε τρεις βασικές τάξεις. Οι πατρίκιοι ήταν τα μέλη των παλαιών, ευγενών οικογενειών που κατέφθαναν από κοινό πρόγονο και σχημάτιζαν τα ρωμαϊκά γένη.

Οι πελάτες ήταν άνθρωποι που εξαρτιόνταν από τους πατρίκιους ως υπήκοοι και έπαιρναν την προστασία τους. Τέλος, οι πληβείοι ήταν οι νεώτεροι κάτοικοι της Ρώμης και των γύρω περιοχών, που πήγαιναν εκεί είτε υποχρεωτικά όταν οι Ρωμαίοι κατελάμβαναν την περιοχή τους, είτε από επιλογή για καλύτερη ζωή.

💡 Θυμήσου: Τα ρωμαϊκά γένη ήταν σαν μεγάλες οικογένειες με κοινό αρχηγό-πατέρα!

Κοινωνικές Διαφορές και Πολιτική Οργάνωση της Βασιλείας

Οι πληβείοι δεν είχαν κανένα δεσμό με τους πατρίκιους και τους πελάτες, γι' αυτό και ονομάστηκαν "πλήθος". Δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα και δεν τους επιτρεπόταν να παντρεύονται με γυναίκες από την τάξη των πατρικίων.

Η πολιτική εξουσία στην περίοδο της βασιλείας οργανωνόταν σε τρία επίπεδα. Ο βασιλιάς ήταν ταυτόχρονα θρησκευτικός, στρατιωτικός και δικαστικός αρχηγός.

Η Σύγκλητος αποτελούνταν αρχικά από 100 και αργότερα από 300 μέλη - κυρίως αρχηγούς των ρωμαϊκών γενών. Μαζί με τον βασιλιά συγκαλούσαν την εκκλησία του λαού και ήταν οι θεματοφύλακες των εθίμων της Ρώμης.

Η εκκλησία του λαού ήταν η συγκέντρωση των πατρικίων και των πελατών, που επικύρωνε ή απέρριπτε τις αποφάσεις του βασιλιά με φωνή (δια βοής).

💡 Σημείωση: Μόνο οι πατρίκιοι και οι πελάτες είχαν πολιτικά δικαιώματα - οι πληβείοι ήταν εκτός!

Η Μετάβαση στη Δημοκρατία $509-31 π.Χ.$

Μετά το 509 π.Χ. ξεκίνησε η περίοδος της δημοκρατίας, όπου την εξουσία είχαν πλέον οι πατρίκιοι σε ένα αριστοκρατικό πολίτευμα. Οι πληβείοι αγωνίστηκαν για 2 περίπου αιώνες για να κερδίσουν πολιτικά δικαιώματα.

Στις αρχές του 5ου αι. π.Χ. δημιουργήθηκε το αξίωμα των δημάρχων - αρχόντων που εκλέγονταν κάθε χρόνο για να προστατεύουν τους πληβείους. Θεωρούνταν ιερά και απαραβίαστα πρόσωπα και είχαν το δικαίωμα του veto (να αρνηθούν την ψήφιση ενός νόμου).

Η δημοκρατική οργάνωση βασιζόταν σε τρεις εξουσίες: τους άρχοντες, τη σύγκλητο και τις εκκλησίες. Οι σπουδαιότεροι άρχοντες ήταν οι δύο ύπατοι, που εκλέγονταν για ένα χρόνο και είχαν όλες τις εξουσίες του πρώην βασιλιά.

Σε κρίσιμες καταστάσεις, όλες οι εξουσίες παραχωρούνταν για 6 μήνες σε έναν δικτάτορα - ένα μέτρο έκτακτης ανάγκης για την προστασία της πολιτείας.

💡 Κλειδί: Το veto των δημάρχων ήταν η πρώτη μεγάλη νίκη των πληβείων στον αγώνα για δικαιώματα!