Τα Προβλήματα της Διανομής
Η κατάσταση γινόταν ολοένα και πιο χαοτική. Στη Στερεά Ελλάδα, πολλές εθνικές γαίες πουλήθηκαν κρυφά από τους Οθωμανούς ιδιοκτήτες σε ιδιώτες σε χαμηλές τιμές - και το κράτος έχανε πολύτιμα έσοδα. Οι καταπατήσεις ήταν συχνές, ειδικά σε περιόδους κρίσης, και ήταν δύσκολο να αποδειχθούν λόγω των αμφισβητούμενων τίτλων ιδιοκτησίας.
Το χειρότερο; Το οθωμανικό δίκαιο για την έγγεια ιδιοκτησία ήταν εντελώς διαφορετικό από το βυζαντινορωμαϊκό που υιοθέτησε η νέα Ελλάδα. Αυτή η σύγχυση επέτρεπε πολλές ατασθαλίες και παρατυπίες.
Ο Πολυτεμαχισμός της Γης
Αντί να δημιουργηθούν μεγάλες φάρμες, οι εθνικές γαίες χωρίστηκαν σε χιλιάδες μικρές και μεσαίες ιδιοκτησίες. Γιατί; Απλά δεν υπήρχαν μεγάλα κεφάλαια, και οι πλούσιοι προτιμούσαν να αγοράζουν ακίνητα στις πόλεις, ειδικά στην Αθήνα.
Αυτό είχε ένα θετικό: μειώθηκαν οι κοινωνικές αντιθέσεις γιατί δεν δημιουργήθηκαν μεγάλοι γαιοκτήμονες. Όμως οι μικρές ιδιοκτησίες ήταν ευάλωτες σε κρίσεις και φορολογικές πιέσεις, οπότε αναπτύχθηκε σύστημα πολιτικής προστασίας - οι τοπικοί πολιτικοί έγιναν οι νέοι «προεστοί».
Θυμήσου: Οι μικρές αγροτικές ιδιοκτησίες χρειάζονταν πολιτική προστασία για να επιβιώσουν - αυτό διαμόρφωσε το ελληνικό πολιτικό σύστημα για δεκαετίες.