Ο Βενιζελισμός και η Νέα Οικονομική Στρατηγική (1910-1922)

Αν θες να καταλάβεις πώς η Ελλάδα προσπάθησε να γίνει μοντέρνο κράτος, το κλειδί είναι ο βενιζελισμός. Ο Βενιζέλος είχε ένα απλό όραμα: το ελληνικό κράτος να γίνει ο μοχλός για την ανάπτυξη όλου του ελληνισμού.

Η στρατηγική βασιζόταν σε δύο πυλώνες. Πρώτον, τον θεσμικό εκσυγχρονισμό για να γίνει το κράτος αποτελεσματικό και αξιόπιστο. Δεύτερον, την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους.

Πίσω από αυτή την πολιτική στεκόταν μια αστική τάξη που πλουτίζει στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι επιχειρηματίες αυτοί δραστηριοποιούνταν από τη Νότια Ρωσία μέχρι την Αίγυπτο, από τη Θεσσαλονίκη μέχρι τη Σμύρνη. Ήθελαν ένα ισχυρό εθνικό κέντρο που θα προστάτευε τα συμφέροντά τους.

Σημαντικό: Το 1911 τα έσοδα του κράτους έφτασαν τα 240 εκατομμύρια ενώ τα έξοδα μόλις 181 εκατομμύρια, παρά τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες!

Μετανάστευση και Βαλκανικοί Πόλεμοι: Οι Μεγάλες Αλλαγές

Γύρω στο 1910, η ελληνική οικονομία αντιμετώπιζε μια αγροτική κρίση, ιδίως τη σταφιδική κρίση. Η λύση ήρθε από έναν απροσδόκητο παράγοντα: τη μετανάστευση προς τις ΗΠΑ.

Περίπου 370.000 Έλληνες μετανάστευσαν στην Αμερική (1880-1920), ποσοστό 13,2% του συνολικού πληθυσμού - σχεδόν όσο και η Ιταλία! Αυτή η μετανάστευση όχι μόνο εκτόνωσε τις κοινωνικές εντάσεις, αλλά και ενίσχυσε την οικονομία μέσω των εμβασμάτων που έστελναν οι μετανάστες.

Οι Βαλκανικοί πόλεμοι κόστισαν, αλλά τα κέρδη ήταν τεράστια. Η Ελλάδα αύξησε τα εδάφη της κατά 70% και τον πληθυσμό της κατά 80%. Τα νέα εδάφη ήταν πεδινά και αρδευόμενα, δηλαδή πολύ πιο παραγωγικά.

Ενδιαφέρον γεγονός: Τα εμβάσματα των μεταναστών έκαναν τα επιτόκια στην Πελοπόννησο να πέσουν από 25% σε μόλις 6-8%!

Μετά τους Βαλκανικούς πολέμους, η Ελλάδα είχε γίνει υπολογίσιμη δύναμη και ενέπνεε εμπιστοσύνη στις διεθνείς αγορές χρήματος.