Οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα και έξω από την Ελλάδα & η Μεγάλη ιδέα

Γιατί η Ελλάδα καθυστερούσε στην ανάπτυξη; Για δεκαετίες μετά την ανεξαρτησία, η χώρα μας έμοιαζε περισσότερο με ανατολικό παρά με δυτικό κράτος. Απουσίαζαν οι "ατμομηχανές" της προόδου - δηλαδή η βιομηχανία και τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης.

Τέσσερα βασικά προβλήματα κρατούσαν πίσω την ελληνική οικονομία: έλλειψη πρώτων υλών, έλλειψη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, αδύναμη συσσώρευση κεφαλαίων και περιορισμένη εσωτερική αγορά. Με άλλα λόγια, δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για βιομηχανική ανάπτυξη.

Την ίδια εποχή, ισχυρά κέντρα ελληνισμού ευημερούσαν εκτός Ελλάδας - από την Ουκρανία ως το Σουδάν, από το Δούναβη ως τον Καύκασο. Για τους επιτυχημένους αυτούς Έλληνες, το μικρό ελληνικό βασίλειο ήταν "ένας φτωχός και ανεπρόκοπος συγγενής".

Σκέψου το: Οι Έλληνες του εξωτερικού είχαν τόσο μεγάλη επιτυχία που θεωρούσαν την Ελλάδα οπισθοδρομική!

Τι ήταν η Μεγάλη ιδέα; Αυτή η κατάσταση γέννησε τη Μεγάλη ιδέα - την αντίληψη ότι το ελληνικό κράτος ήταν απλώς "μια ημιτελή κατασκευή" και τα θεμέλια για κάτι μεγαλύτερο. Το όραμα προϋπέθετε σημαντική διεύρυνση των συνόρων για την ολοκλήρωση του εθνικού οράματος.

Η Μεγάλη ιδέα όμως είχε σοβαρές συνέπειες: οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν εστίαζαν στα εσωτερικά ζητήματα, την οικονομική ανόρθωση και τη γεφύρωση του χάσματος με τη Δύση. Αντίθετα, οι οικονομικές πρωτοβουλίες γίνονταν συχνά "θύματα των εθνικών κρίσεων".