Β.04_Η εξόρυξη και χρήση ορυκτών υλικών

Η Εκμετάλλευση των Ορυχείων στην Ελλάδα του 19ου αιώνα

Γιατί η Ελλάδα δεν είχε ισχυρή μεταλλευτική βιομηχανία; Η απάντηση είναι απλή: έλειπε η βαριά βιομηχανία που θα μπορούσε να επεξεργαστεί τα μεταλλεύματα.

Έτσι, η χώρα μας εστίασε σε δύο βασικούς στόχους. Πρώτον, στις εξαγωγές μεταλλευτικών προϊόντων προς τα βιομηχανικά κράτη της Δυτικής Ευρώπης - τα οποία εξάγονταν ακατέργαστα ή με στοιχειώδη επεξεργασία. Δεύτερον, στην εξυπηρέτηση τοπικών αναγκών, όπου κυριαρχούσαν τα λατομεία και η παραγωγή οικοδομικών υλικών.

Στις αρχές του 1860 το κράτος ενθάρρυνε τη μεθοδική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων με ευνοϊκή νομοθεσία. Το ενδιαφέρον ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο με την διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ (1869), που αναβάθμισε την οικονομική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.

Το Λαύριο αποτέλεσε τη γνωστότερη περιοχή μεταλλευτικής δραστηριότητας. Το 1866 η γαλλοϊταλική εταιρία Σερπιέρι-Ρου ξεκίνησε εργασίες για την εξαγωγή αργύρου και μολύβδου, όχι μόνο από υπόγεια κοιτάσματα αλλά και από τις αρχαίες "σκωρίες". Η εξόρυξη άνθισε και πρόσθεσε στις ελληνικές εξαγωγές προϊόντα αξίας εκατομμυρίων δραχμών!

Άλλες Σημαντικές Εκμεταλλεύσεις και Οικοδομικά Υλικά

Εκτός από το Λαύριο, ξεχώριζαν και άλλες περιοχές με εξειδικευμένα προϊόντα. Η Μήλος παρήγαγε θειάφι, η Νάξος σμύριδα (ορυκτό που χρησιμοποιούσε η βιομηχανία λειαντικών), και η Θήρα την περίφημη θηραϊκή γη - ένα ηφαιστειακό πέτρωμα που έγινε πολύτιμο οικοδομικό υλικό.

Μετά το 1870, η οικοδομική ανάπτυξη έφερε στο προσκήνιο νέα υλικά, με το μάρμαρο να κερδίζει ιδιαίτερη σημασία. Αυτό σήμαινε νέες ευκαιρίες για τα ελληνικά λατομεία!

Μία άλλη κερδοφόρα δραστηριότητα που απέφερε σημαντικά δημόσια έσοδα ήταν οι αλυκές. Το αλάτι ήταν βασικό προϊόν της εποχής και η παραγωγή του συνέβαλε στα κρατικά έσοδα.

Σημαντικό: Η σμύριδα της Νάξου ήταν ιδιαίτερα πολύτιμη για τη βιομηχανία λειαντικών, ενώ η θηραϊκή γη της Σαντορίνης χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλα οικοδομικά έργα λόγω των ιδιαίτερων ιδιοτήτων της.