Τι είναι η ομιλία και η εισήγηση

Η ομιλία είναι προσχεδιασμένος προφορικός λόγος που συνδυάζει χαρακτηριστικά τόσο του γραπτού όσο και του προφορικού λόγου. Διαφέρει από τον καθημερινό προφορικό λόγο στο ότι δεν είναι αυθόρμητη αλλά έχει προετοιμαστεί και οργανωθεί προσεκτικά.

Η εισήγηση μοιάζει με την ομιλία, αλλά διαφέρει ως προς το ακροατήριο. Ενώ οι ομιλίες εκφωνούνται σε ποικίλες κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι εισηγήσεις απευθύνονται σε εξειδικευμένο κοινό σε συνέδρια επιστημόνων, πολιτικών ή επαγγελματιών.

Συνήθως, στις σχολικές εργασίες καλείσαι να υποδυθείς έναν ρόλο: εκπρόσωπος του δεκαπενταμελούς, μέλος της Βουλής των εφήβων, εκπρόσωπος της νεολαίας, μέλος οργάνωσης κλπ. Το ύφος και το περιεχόμενο της ομιλίας σου πρέπει να προσαρμόζονται στην εκάστοτε επικοινωνιακή περίσταση.

💡 Χρήσιμη συμβουλή: Πριν ξεκινήσεις να γράφεις την ομιλία σου, διάβασε προσεκτικά τις οδηγίες για να κατανοήσεις το πλαίσιο επικοινωνίας και το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεσαι!

Προσφώνηση και επικοινωνιακή περίσταση

Η προσφώνηση είναι το πρώτο στοιχείο της ομιλίας και πρέπει να προσαρμόζεται στην επικοινωνιακή περίσταση και το ακροατήριο. Η σωστή προσφώνηση δείχνει σεβασμό και επαγγελματισμό.

Ανάλογα με την περίσταση, μπορείς να χρησιμοποιήσεις:

• Σε συνέδριο: "Αξιότιμοι συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι"
• Σε σχολική εκδήλωση: "Αξιότιμε κ. διευθυντά, αγαπητοί καθηγητές, κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συμμαθητές"
• Στο δήμο: "Αξιότιμε κ. δήμαρχε, κυρίες και κύριοι δημοτικοί σύμβουλοι, αγαπητοί συμπολίτες"
• Στη Βουλή των Εφήβων: "Κύριε πρόεδρε της Βουλής των Εφήβων, αγαπητοί συνάδελφοι"

Ο πρόλογος της ομιλίας συνήθως περιλαμβάνει:

1. Μια εισαγωγική φράση (αναφορά στο θέμα της εκδήλωσης, χαιρετισμός)
2. Εισαγωγή στο θέμα/έννοια της εκδήλωσης
3. Κατακλείδα που παρουσιάζει το πρώτο ζητούμενο της ομιλίας

💡 Σημαντικό: Η προσφώνηση πρέπει πάντα να περιλαμβάνει όλες τις σημαντικές κατηγορίες ατόμων που βρίσκονται στο ακροατήριό σου, ξεκινώντας από τους πιο επίσημους!

Ιδέες για εισαγωγικές φράσεις

Η εισαγωγική φράση σου δίνει την ευκαιρία να συνδεθείς με το ακροατήριο και να θέσεις τον τόνο της ομιλίας σου. Μπορείς να επιλέξεις διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης:

Αναφορά στους διοργανωτές: "Αρχικά θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για τη δυνατότητα που μου δίνεται να εκφράσω τις απόψεις μου σχετικά με... (θέμα)"

"Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του δήμου/σχολείου μας/συλλόγου για τη διοργάνωση της εκδήλωσης αυτής με θέμα... και αξιοποιώ την ευκαιρία αυτή προκειμένου να εκφράσω κι εγώ τις απόψεις/σκέψεις/προβληματισμούς μου"

Δήλωση της αφορμής: "Με αφορμή το σημερινό συνέδριο, με θέμα... θα επιχειρήσω να..."

"Με αφορμή την εκδήλωση που διοργάνωσε ο δήμος/το σχολείο μας, ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας, αξιοποιώ την ευκαιρία να διατυπώσω κάποιες σκέψεις μου αναφορικά με..."

Αναφορά της ιδιότητας: "Στην ημερίδα του Δήμου μας με θέμα... ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας θα εκφράσω και εγώ με τη σειρά μου τις απόψεις, προβληματισμούς, ανησυχίες μου..."

"Ως πρόεδρος του δεκαπενταμελούς συμβουλίου του σχολείου μας, θα επιχειρήσω αρχικά να... και στη συνέχεια θα..."

💡 Συμβουλή: Προσπάθησε η εισαγωγική σου φράση να είναι δυναμική και να προκαλεί το ενδιαφέρον του ακροατηρίου σου από την πρώτη κιόλας στιγμή!

Εισαγωγή στο θέμα και παραδείγματα προλόγων

Στην εισαγωγή στο θέμα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις εκφράσεις όπως:

"Νομίζω πως θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι το θέμα... έχει εξέχουσα σημασία για την κοινωνία μας και χρήζει περαιτέρω συζήτησης και διερεύνησης."

"Η θανατική ποινή είναι ένα αμφιλεγόμενο θέμα που απασχολεί έντονα τόσο τους διανοούμενους όσο και τους απλούς ανθρώπους. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι... ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν πως..."

Παραδείγματα ολοκληρωμένων προλόγων:

1. Για το θέμα "Τέχνη και Ζωή": "Κύριε Δήμαρχε, κύριοι καθηγητές, αγαπητοί γονείς και συμμαθητές, Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του δήμου μας για τη διοργάνωση της εκδήλωσης αυτής με θέμα «Τέχνη & Ζωή». Το θέμα της τέχνης δυστυχώς δεν κατέχει κεντρική θέση στη ζωή μας αφού δεν προβάλλεται από τα Μέσα μαζικής ενημέρωσης και απουσιάζει ως γνωστικό αντικείμενο από την εκπαίδευση. Ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας αξιοποιώ την ευκαιρία αυτή που μου δίνεται προκειμένου να εκφράσω κι εγώ τις απόψεις μας για την σημαντική προσφορά της τέχνης στη ζωή μας καθώς και τις προτάσεις μας για τους τρόπους με τους οποίους οι νέοι μπορούν να αποκτήσουν μια ουσιαστική επαφή με τη δημιουργική έκφραση στα πλαίσια του σχολείου."

💡 Σημαντικό: Θυμήσου να συνδέσεις τον πρόλογό σου με τα ζητούμενα του θέματος, ώστε να προετοιμάσεις το ακροατήριό σου για το περιεχόμενο της ομιλίας που θα ακολουθήσει.

Περισσότερα παραδείγματα προλόγων

2. Για το θέμα "Τα Μνημεία στη σύγχρονη εποχή": "Κυρίες και κύριοι, Ευχαριστούμε τους οργανωτές της σημερινής εκδήλωσης για την ευκαιρία που μας προσφέρουν να αναπτύξουμε τις απόψεις μας αναφορικά με τη στάση των Νεοελλήνων απέναντι στα απομεινάρια του πολιτισμού μας. Αγάλματα, αγγεία, αρχαίοι ναοί, ξωκλήσια αποτελούν ένα μικρό δείγμα της πολιτισμικής μας κληρονομιάς. Αποτελούν το υλικό μέρος της ιστορίας, αυτό που αντιστέκεται στη φθορά του χρόνου και της λήθης. Ο ρόλος των μνημείων - όπως όλοι γνωρίζουμε - είναι να συντηρούν ζωντανή τη μνήμη του παρελθόντος, να μας συνδέουν με το παρελθόν και τις ρίζες μας. Ποια είναι η στάση όμως των ανθρώπων απέναντι σ' αυτά και πως μπορεί το σχολείο να κάνει τους μαθητές να ενδιαφερθούν για τα μνημεία που αφθονούν στον τόπο μας;"

3. Για το θέμα "Παράδοση": "Αξιότιμε κ. δήμαρχε, αγαπητοί καθηγητές, κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συμμαθητές, Με αφορμή την σημερινή εκδήλωση που διοργάνωσε ο δήμος μας, ως εκπρόσωπος της μαθητικής κοινότητας, αξιοποιώ την ευκαιρία να εκθέσω τις απόψεις μας για τους λόγους που πολλοί νέοι έχουν απομακρυνθεί από την παράδοση και να προτείνω ορισμένους τρόπους που μπορούν να συμβάλουν στην επανασύνδεσή τους με τις ρίζες τους. Νομίζω πως θα συμφωνήσετε μαζί μας ότι τίποτα δεν μπορεί να οικοδομηθεί και να ευημερήσει εάν δεν διαθέτει γερά θεμέλια. Έτσι και κάθε πολιτισμός στηρίζεται στις κατακτήσεις του παρελθόντος για να αφομοιώσει δημιουργικά τις νέες κατακτήσεις και να οργανώσει το μέλλον με ασφάλεια. Ποιοι λόγοι όμως εμποδίζουν τους νέους να βρίσκονται σε αρμονική επαφή με την παράδοση;"

💡 Συμβουλή: Για να κάνεις την ομιλία σου πιο ενδιαφέρουσα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις μια ρητορική ερώτηση στο τέλος του προλόγου που θα προετοιμάσει το ακροατήριο για το κύριο μέρος της ομιλίας.

Παραδείγματα πλήρων ομιλιών

Ας δούμε ένα παράδειγμα πλήρους ομιλίας για το θέμα της υπερκατανάλωσης:

"Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της σημερινής εκδήλωσης για την ευκαιρία που μου δίνεται ως εκπρόσωπος του δεκαπενταμελούς του σχολείου μας να αναφερθώ από αυτό εδώ το βήμα σε ένα τόσο ζωτικής σημασίας κοινωνικό πρόβλημα όπως είναι αυτό της υπερκατανάλωσης. Όλοι γνωρίζουμε τα θαυμαστά επιτεύγματα της τεχνολογίας που πρόσφεραν στον άνθρωπο τη δυνατότητα να ζει μια πολύ διαφορετική και άνετη ζωή από αυτή που ζούσαν οι άνθρωποι κατά τους προηγούμενους αιώνες. Ωστόσο, η ζωή μας επιβαρύνεται από την κατάχρηση των τεχνολογικών επιτευγμάτων όταν προκαλούν έντονα ατομικά και κοινωνικά προβλήματα.

Ένα τέτοιο πρόβλημα, δημιούργημα της τεχνολογικής ανάπτυξης, είναι η υπερκαταναλωτική υστερία που χαρακτηρίζει τις δυτικές κοινωνίες. Οι διαστάσεις που έχει προσλάβει το συγκεκριμένο πρόβλημα είναι τεράστιες και οι κίνδυνοι ανυπολόγιστοι για το φυσικό περιβάλλον και τον άνθρωπο.

Όπως γνωρίζουμε, οι άνθρωποι είναι επιρρεπείς στην κατανάλωση κάθε είδους υλικών προϊόντων, κατάσταση που χειροτερεύει καθώς η διαφήμιση πείθει με κάθε μέσο και ψυχολογική τεχνική τον μέσο άνθρωπο ότι όχι μόνο μπορεί αλλά και «πρέπει» να επιθυμεί τα νέας κυκλοφορίας προϊόντα. Οι άνθρωποι νομίζουν ότι με τη μανιώδη αγορά και κατανάλωση προϊόντων «αγοράζουν» ευτυχία, αφού οι περισσότεροι συνειρμοί στα διαφημιστικά μηνύματα συσχετίζουν την προσωπική ευτυχία και επιτυχία με τη δυνατότητα κατανάλωσης συγκεκριμένων υλικών αγαθών."

💡 Προσοχή: Στην ολοκληρωμένη ομιλία πρέπει να αναπτύξεις επαρκώς όλα τα ζητούμενα του θέματος, να χρησιμοποιήσεις κατάλληλο ύφος και να ολοκληρώσεις με έναν σύντομο επίλογο που συνοψίζει τις βασικές σου θέσεις.

Ομιλία για τον εθελοντισμό

Το παρακάτω παράδειγμα δείχνει μια ολοκληρωμένη ομιλία στη Βουλή των Εφήβων με θέμα τον εθελοντισμό:

"Κύριε πρόεδρε της Βουλής των Εφήβων, αγαπητοί συνάδελφοι,

Ο θεσμός της βουλής των εφήβων προσφέρει σε όλους εμάς τους νέους την ευκαιρία να εκφράσουμε τις απόψεις μας για θέματα επικαιρότητας. Από αυτό το βήμα, λοιπόν, θα ήθελα να μοιραστώ τις σκέψεις μου για τη σημασία του εθελοντισμού στη σύγχρονη εποχή και για τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να ευαισθητοποιηθούν οι άνθρωποι ώστε να συμμετέχουν σε εθελοντικές δράσεις. Νομίζω πως θα συμφωνήσετε όλοι ότι αυτό που κάνει με τη θέλησή του ο άνθρωπος έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από αυτό που του επιβάλλεται και είναι υποχρεωμένος να το κάνει.

Εθελοντική δράση μπορεί ν' αναπτυχθεί παντού. Όπου υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια και συμπαράσταση, όπου υπάρχουν προβλήματα και ανάγκες, εκεί η προσφορά των εθελοντών είναι πολύτιμη. Ανθρωπιστικές οργανώσεις εθελοντών προσφέρουν τις υπηρεσίες τους για την καταπολέμηση της φτώχιας, της αρρώστιας, του αναλφαβητισμού κι αγωνίζονται με αυταπάρνηση για να καταργηθούν οι διακρίσεις, η εκμετάλλευση και οι διώξεις, για να είναι σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα σε ολόκληρη την οικουμένη.

Προς αυτή την κατεύθυνση σημαντικό ρόλο μπορούν να παίξουν κυρίως οι φορείς κοινωνικοποίησης. Η οικογένεια και το σχολείο πρέπει να καλλιεργούν στα παιδιά τις ανθρωπιστικές αξίες, πρωτίστως με το δικό τους φωτεινό παράδειγμα. Η συμμετοχή των γονιών σε εθελοντικές οργανώσεις ή η συμμετοχή του σχολείου σε εθελοντικές δράσεις ρίχνει το σπόρο για να βλαστήσει ο εθελοντισμός στις καρδιές των νέων ανθρώπων."

💡 Χρήσιμη συμβουλή: Στις ομιλίες που αφορούν κοινωνικά θέματα όπως ο εθελοντισμός, είναι σημαντικό να δείξεις πώς το θέμα συνδέεται με την καθημερινότητα των νέων και να προτείνεις συγκεκριμένους τρόπους δράσης.

Άσκηση για εξάσκηση στη σύνταξη προλόγων

Για να εξασκηθείς στη σύνταξη προλόγων, μπορείς να δοκιμάσεις να γράψεις προλόγους για τα παρακάτω θέματα:

1. Συμμετοχή ως εκπρόσωπος της ελληνικής νεολαίας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με θέμα την κατάργηση της θανατικής ποινής

2. Εκπρόσωπος του 15μελούς συμβουλίου σε εκδήλωση για το φυσικό περιβάλλον και την ποιότητα ζωής, με θέμα τις επιπτώσεις της υπερκατανάλωσης

3. Ομιλία στο πολιτιστικό κέντρο του δήμου σχετικά με τη σημασία του ομαδικού παιχνιδιού στην ψυχική και σωματική διαμόρφωση των εφήβων

4. Παρουσίαση σε εκδήλωση του πολιτιστικού συλλόγου για τη σχέση της ανθρώπινης πλεονεξίας με τον υλικό ευδαιμονισμό

5. Ομιλία σε εκδήλωση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου για παιδιά από περιοχή που έχει πληγεί από φυσική καταστροφή, με θέμα την ψυχική δύναμη και την αισιοδοξία

💡 Τελική συμβουλή: Για να γράψεις έναν καλό πρόλογο, φρόντισε να περιλαμβάνει τα εξής στοιχεία: κατάλληλη προσφώνηση, αναφορά στην περίσταση επικοινωνίας, σύντομη εισαγωγή στο θέμα και παρουσίαση των ζητουμένων της ομιλίας σου. Έτσι θα δημιουργήσεις μια στέρεη βάση για μια επιτυχημένη ομιλία!