Εξωτερικοί κίνδυνοι και αποφασιστικοί αγώνες
Φαντάσου την Βυζαντινή Αυτοκρατορία να δέχεται ταυτόχρονα επιθέσεις από δυο μέτωπα - έτσι ακριβώς ήταν η κατάσταση επί Ηρακλείου. Οι Άβαροι και Σλάβοι κατέστρεψαν τις ακμαίες πόλεις της Χερσονήσου του Αίμου, ενώ η Θεσσαλονίκη αντιμετώπιζε επαναλαμβανόμενες πολιορκίες.
Παράλληλα, οι Πέρσες σάρωναν τις ανατολικές επαρχίες. Το 614 κατέλαβαν τα Ιεροσόλυμα και έκλεψαν τον Τίμιο Σταυρό, μεταφέροντάς τον στην πρωτεύουσά τους. Η σύγκρουση πήρε έντονα θρησκευτικό χαρακτήρα, με τον πατριάρχη Σέργιο να χρηματοδοτεί τον αγώνα.
Σημαντικό: Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 626 από Πέρσες, Αβάρους και Σλάβους απέτυχε, γεγονός που εμπνεύσθηκε τον Ακάθιστο Ύμνο.
Ο Ηράκλειος πέτυχε την καθοριστική νίκη στη Νινευί το 627, που οδήγησε στην ανατροπή του πέρση βασιλιά Χοσρόη. Το 630 ο αυτοκράτορας επέστρεψε θριαμβευτικά στην Κωνσταντινούπολη, υψώνοντας τον Τίμιο Σταυρό.