Η Μαιευτική: "Γεννώντας" την Αλήθεια
Ο Σωκράτης συνέκρινε τον εαυτό του με μαία - όχι γιατί γεννούσε ιδέες, αλλά γιατί βοηθούσε τους άλλους να "γεννήσουν" τη γνώση από μέσα τους. Αυτή είναι η μαιευτική μέθοδος.
Η βασική του φιλοσοφία; Ο άνθρωπος ήδη γνωρίζει την αλήθεια στο βάθος της ψυχής του. Η φιλοσοφική συζήτηση απλώς τον βοηθάει να τη θυμηθεί και να την επαναφέρει στη συνείδησή του.
Στην πράξη, ο Σωκράτης δεν παρουσίαζε ποτέ έτοιμες θεωρίες. Αντίθετα, όλη η διανοητική προσπάθεια στόχευε στο να εξάγει ο ίδιος ο συνομιλητής τις σωστές απαντήσεις.
Συμβουλή: Αυτή η μέθοδος λειτουργεί και σήμερα - αντί να απομνημονεύεις τα πάντα, προσπάθησε να καταλάβεις τη λογική πίσω από κάθε έννοια!
Στροφή στον Άνθρωπο και την Κοινωνία
Ο Σωκράτης "κατέβασε τη φιλοσοφία από τα άστρα στη γη" - δηλαδή την έστρεψε από τα φυσικά φαινόμενα στα ανθρώπινα προβλήματα. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη καινοτομία του.
Ενώ οι προηγούμενοι φιλόσοφοι ασχολούνταν κυρίως με την κοσμολογία, ο Σωκράτης επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην ηθική, την πολιτική και την αρετή. Δεν τον ενδιέφερε απλώς ο "σωστός τρόπος ζωής" - όπως τους σοφιστές που το έβλεπαν χρησιμοθηρικά.
Ο στόχος του ήταν πιο φιλόδοξος: να βρει σταθερό έδαφος για να ορίσει με ακρίβεια έννοιες όπως το καλό, η αρετή και η σοφία. Αναζητούσε το απόλυτο αντί για το σχετικό, την ουσία αντί για τα φαινόμενα.