Μάθημα Γαλλικής Επανάστασης: Ενότητα 3, Γ Γυμνασίου, Σελίδες 16-17

Η Γαλλική Κοινωνία του 18ου Αιώνα

Φαντάσου μια κοινωνία όπου μόνο εσύ πληρώνεις φόρους ενώ οι πλούσιοι δεν πληρώνουν τίποτα! Αυτό ακριβώς συνέβαινε στη Γαλλία του 18ου αιώνα.

Η γαλλική κοινωνία χωριζόταν σε τρεις τάξεις: ο κλήρος (παπάδες), οι ευγενείς (αριστοκράτες) και η τρίτη τάξη (αστοί και αγρότες - δηλαδή σχεδόν όλοι οι άλλοι). Οι δύο πρώτες τάξεις είχαν όλα τα προνόμια, ενώ η τρίτη τάξη μόνο υποχρεώσεις.

Οι αστοί ήταν πλούσιοι αλλά δεν μπορούσαν να συμμετέχουν στις αποφάσεις της χώρας. Όταν το 1788-1789 ήρθε ένας σκληρός χειμώνας, η πείνα έκανε τον λαό να ληστέψει σπίτια πλουσίων και κρατικές αποθήκες.

Σκέψου το: Το 98% του πληθυσμού (τρίτη τάξη) συντηρούσε οικονομικά το 2% (κλήρος και ευγενείς)!

Η Αρχή της Επανάστασης

Όταν η κατάσταση έγινε αβάσταχτη, ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΣΤ' κάλεσε τη συνέλευση των τάξεων στις Βερσαλλίες (5 Μαΐου 1789). Νόμιζε ότι θα έπειθε την τρίτη τάξη να πληρώσει ακόμη περισσότερους φόρους!

Αντί γι' αυτό, η τρίτη τάξη αυτοανακηρύχτηκε Εθνική Συνέλευση. Όταν ο βασιλιάς έκλεισε την αίθουσά τους, πήγαν στην αίθουσα του σφαιριστηρίου και ορκίστηκαν να γράψουν νέο σύνταγμα (Όρκος του Σφαιριστηρίου, 20 Ιουνίου 1789).

Η κατάσταση κλιμακώθηκε όταν οι πολίτες κατέλαβαν τη Βαστίλη στις 14 Ιουλίου 1789 - μια ημερομηνία που γιορτάζουν ακόμη οι Γάλλοι ως εθνική γιορτή!

Ενδιαφέρον: Η Εθνοσυνέλευση δημιουργήθηκε στις 9 Ιουλίου 1789 με στόχο να δώσει στη Γαλλία το πρώτο της σύνταγμα.

Οι Μεγάλες Αλλαγές

Η Εθνοσυνέλευση δημιούργησε τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη (26 Αυγούστου 1789), βασισμένη στις ιδέες του Διαφωτισμού. Αυτό το κείμενο επηρέασε όλον τον κόσμο!

Σχηματίστηκαν τρία πολιτικά ρεύματα: η δεξιά (καθόλου αλλαγές), το κέντρο (λίγες αλλαγές με έλεγχο από πλούσιους) και η αριστερά (πολίτευμα σαν την Αμερική). Δημιουργήθηκαν επίσης πολιτικές οργανώσεις όπως η λέσχη των Ιακωβίνων.

Το πρώτο σύνταγμα (1791) καθιέρωσε τη συνταγματική μοναρχία με διαχωρισμό εξουσιών. Το έθνος έγινε κυρίαρχο, δημιουργήθηκε η Νομοθετική Συνέλευση, και η δικαστική εξουσία έγινε ανεξάρτητη.

Προσοχή: Δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο όσοι είχαν περιουσία - όχι όλοι οι πολίτες!

Για να λύσουν τα οικονομικά προβλήματα, χρησιμοποίησαν τις περιουσίες των κληρικών και τους έκαναν κρατικούς υπαλλήλους. Κατάργησαν επίσης τις συντεχνίες και απαγόρευσαν τις απεργίες.