Οι Κομνηνοί: Η μεγάλη επιστροφή (1081-1180)
Το 1081, ο Αλέξιος Α' Κομνηνός ανέλαβε τον θρόνο και άλλαξε εντελώς την κατάσταση. Εφάρμοσε το σύστημα της πρόνοιας, που σημαίνει ότι έδινε γη και φορολογικά έσοδα στους ευγενείς με αντάλλαγμα τη στρατιωτική τους υπηρεσία.
Στην εξωτερική πολιτική, οι Κομνηνοί αυτοκράτορες πέτυχαν εντυπωσιακά αποτελέσματα. Ο Αλέξιος ανέκτησε τη Δυτική Μικρά Ασία και σταμάτησε τις βαλκανικές επιδρομές. Ο Ιωάννης Κομνηνός κατέκτησε νέες περιοχές στη Μικρά Ασία και επέβαλε την κυριαρχία του στους Σέρβους.
Ο Μανουήλ Α' ακολούθησε φιλοδυτική πολιτική, ελπίζοντας στη βοήθεια των Λατίνων κατά των Τούρκων. Έκανε ειρήνη με τους Ούγγρους και επιτέθηκε κατά των Σελτζούκων Τούρκων.
🔥 Σημείωση: Το σύστημα της πρόνοιας έδινε δύναμη στους ευγενείς αλλά εξαθλίωνε τους απλούς αγρότες.
Όμως το 1176, στη μάχη του Μυριοκεφάλου, ο βυζαντινός στρατός υπέστη συντριπτική ήττα από τους Σελτζούκους. Αυτό επέτρεψε στους Τούρκους να παγιωθούν στη Μικρά Ασία, προκαλώντας σφαγές, εκτοπισμούς Χριστιανών και τελικά εξισλαμισμό των μικρασιατικών επαρχιών.