Η Ροή της Γενετικής Πληροφορίας

Σκέψου το DNA σαν τη βιβλιοθήκη του κυττάρου - περιέχει όλες τις οδηγίες για τη ζωή! Το DNA είναι ένα δίκλωνο μόριο που μοιάζει με σκάλα στριμμένη σε σπιράλ και αποτελείται από τέσσερις βάσεις: Αδενίνη (Α), Θυμίνη (Τ), Γουανίνη (G) και Κυτοσίνη (C). Η Α πάντα ζευγαρώνει με την Τ, και η G με την C - σαν παζλ που ταιριάζει τέλεια!

Το RNA είναι σαν τον ταχυδρόμο του κυττάρου. Είναι μονόκλωνο και αντί για Θυμίνη έχει Ουρακίλη (U). Υπάρχουν τρεις τύποι: το mRNA που μεταφέρει μηνύματα, το tRNA που φέρνει αμινοξέα και το rRNA που είναι μέρος των ριβοσωμάτων.

Όταν το κύτταρο πρόκειται να διαιρεθεί, το DNA αντιγράφεται για να πάρει κάθε νέο κύτταρο ίδιες οδηγίες. Η διπλή έλικα "ανοίγει" και κάθε κλώνος γίνεται πρότυπο για νέο κλώνο. Έτσι από ένα DNA γίνονται δύο πανομοιότυπα!

Σημαντικό: Η μεταγραφή μετατρέπει DNA σε mRNA, ενώ η μετάφραση μετατρέπει mRNA σε πρωτεΐνες - σαν να μεταφράζεις από μία γλώσσα σε άλλη!

Κληρονομικότητα

Γιατί μοιάζεις με τους γονείς σου; Η απάντηση είναι η κληρονομικότητα - η μεταβίβαση χαρακτηριστικών από γονείς σε παιδιά! Τα μονοζυγωτικά δίδυμα είναι σχεδόν πανομοιότυπα γιατί έχουν τον ίδιο γονότυπο (γενετικό κώδικα).

Δεν είναι όλα κληρονομικά όμως! Το να μπορείς να διπλώσεις τη γλώσσα σου είναι κληρονομικό, αλλά το να ξέρεις αγγλικά είναι επίκτητο. Ο γονότυπος είναι οι γενετικές οδηγίες που έχεις, ενώ ο φαινότυπος είναι πώς φαίνεσαι πραγματικά.

Ο Μέντελ ανακάλυψε ότι κάθε χαρακτηριστικό καθορίζεται από αλληλόμορφα (εκδοχές του ίδιου γονιδίου). Κάθε γονέας δίνει ένα αλληλόμορφο στο παιδί. Στα μάτια, το επικρατές αλληλόμορφο (Μ) δίνει καστανά μάτια, ενώ το υπολειπόμενο (μ) γαλανά.

Πρακτικό παράδειγμα: Αν δύο ετερόζυγοι γονείς (Μμ) κάνουν παιδί, υπάρχει 75% πιθανότητα για καστανά μάτια και 25% για γαλανά!

Στην πραγματικότητα, πολλά χαρακτηριστικά όπως το χρώμα των ματιών καθορίζονται από πολλά γονίδια μαζί - γι' αυτό υπάρχουν και πράσινα, και γκρίζα, και καστανοπράσινα μάτια!