Ενεργητική Φωνή - Οριστική Έγκλιση
Η οριστική έγκλιση είναι αυτή που χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να πούμε ότι κάτι συμβαίνει με βεβαιότητα. Στον ενεστώτα, το ρήμα "λύω" κλίνεται: λύω, λύεις, λύει, λύουμε, λύετε, λύουν.
Ο αόριστος δείχνει μια ενέργεια που έγινε στο παρελθόν και τελείωσε. Προσέχουμε το αύξημα στο "έλυσα" για πρώτο ενικό! Στον παρακείμενο, βλέπουμε την κατάληξη -κα που δείχνει ολοκληρωμένη ενέργεια.
Ο μέλλοντας σχηματίζεται με το -σ- (λύσω, λύσεις κτλ.), ενώ ο υποτακτικός έχει τις χαρακτηριστικές καταλήξεις με -θ- (ελύθην, ελύθης κτλ.).
💡 Tip: Θυμήσου ότι το αύξημα μπαίνει μόνο στους ιστορικούς χρόνους (παρατατικός, αόριστος, υπερσυντέλικος)!
Υποτακτική, Ευκτική και Προστακτική
Η υποτακτική έγκλιση εκφράζει αβεβαιότητα ή επιθυμία. Παρατήρησε τις καταλήξεις με -ω- στον ενεστώτα (λύω, λύῃς, λύῃ). Στον αόριστο, χρησιμοποιούμε το θέμα λυσ- με τις ίδιες καταλήξεις.
Η ευκτική έγκλιση δείχνει ευχή ή δυνατότητα και έχει χαρακτηριστικές καταλήξεις με -οι- και -αι- (λύοιμι, λύοις, λύοι). Η προστακτική χρησιμοποιείται για διαταγές και έχει ελάχιστες καταλήξεις.
💡 Tip: Η ευκτική φαίνεται περίπλοκη, αλλά έχει σταθερά μοτίβα που αξίζει να μάθεις απέξω!
Απαρέμφατα και Μετοχές
Τα απαρέμφατα είναι οι "άκλιτες" μορφές του ρήματος. Στον ενεστώτα έχουμε "λύειν", στον μέλλοντα "λύσειν", στον αόριστο "λῦσαι" και στον παρακείμενο "λελυκέναι".
Οι μετοχές κλίνονται σαν επίθετα και έχουν τρία γένη. Για παράδειγμα, η μετοχή του ενεστώτα είναι: λύων (αρσενικό), λύουσα (θηλυκό), λύον (ουδέτερο).
Πρόσεξε τις αλλαγές στο θέμα: στον μέλλοντα και αόριστο προστίθεται -σ-, ενώ στον παρακείμενο έχουμε διπλασιασμό και -κ-.
💡 Tip: Οι μετοχές συμπεριφέρονται ακριβώς όπως τα επίθετα στην κλίση τους - αυτό τις κάνει πιο εύκολες από ό,τι νομίζεις!