Βιολογία Α' Λυκείου: Το Κυκλοφορικό Σύστημα

Κυκλοφορικό Σύστημα

Το κυκλοφορικό σύστημα έχει ως βασική λειτουργία να μεταφέρει θρεπτικές ουσίες στα κύτταρα και να απομακρύνει τις άχρηστες ουσίες από τους ιστούς. Βρίσκεται στο κέντρο της λειτουργίας του οργανισμού μας!

Η καρδιά βρίσκεται μέσα στο θωρακικό κοίλωμα, πάνω από το διάφραγμα και πίσω από το στέρνο. Λειτουργεί ως αντλία που ωθεί το αίμα σε όλο το σώμα. Το αίμα από τα όργανα φτάνει στον δεξιό κόλπο μέσω της άνω και κάτω κοίλης φλέβας, περνάει στη δεξιά κοιλία, και μέσω της πνευμονικής αρτηρίας καταλήγει στους πνεύμονες.

Τα αιμοφόρα αγγεία χωρίζονται σε τρεις τύπους: αρτηρίες, φλέβες και τριχοειδή. Οι αρτηρίες μεταφέρουν αίμα από την καρδιά προς τα όργανα και έχουν παχιά τοιχώματα. Οι φλέβες μεταφέρουν αίμα από τα όργανα προς την καρδιά και έχουν λεπτότερα τοιχώματα. Τα τριχοειδή συνδέουν αρτηρίες και φλέβες και είναι εκεί που γίνεται η ανταλλαγή ουσιών.

💡 Σημαντικό! Η πνευμονική αρτηρία είναι η μόνη αρτηρία που μεταφέρει αίμα φτωχό σε οξυγόνο, ενώ η πνευμονική φλέβα είναι η μόνη φλέβα που μεταφέρει αίμα πλούσιο σε οξυγόνο.

Αρτηριακή Πίεση και Κυκλοφορία

Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη με την οποία το αίμα πιέζει τα τοιχώματα των αρτηριών. Ο παλμός δημιουργείται από τη συστολή και χαλάρωση των κοιλοτήτων της καρδιάς. Έτσι προκύπτουν δύο τιμές πίεσης που μετρούμε.

Η συστολική πίεση $110-150 mmHg$ είναι η μέγιστη αρτηριακή πίεση και οφείλεται στη συστολή των κοιλοτήτων της καρδιάς. Η διαστολική πίεση (περίπου 80 mmHg) είναι η ελάχιστη αρτηριακή πίεση και οφείλεται στη χαλάρωση των κοιλοτήτων. Όταν η πίεση είναι αυξημένη έχουμε υπέρταση, ενώ όταν είναι μειωμένη έχουμε υπόταση.

Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από τρεις κύριες κυκλοφορίες: τη μικρή πνευμονική κυκλοφορία, τη μεγάλη συστηματική κυκλοφορία και τη στεφανιαία κυκλοφορία. Η πνευμονική μεταφέρει αίμα στους πνεύμονες, η συστηματική σε όλο το σώμα και η στεφανιαία τροφοδοτεί την ίδια την καρδιά.

Στους νεφρούς, το αίμα φτάνει μέσω των νεφρικών αρτηριών, όπου αποβάλλονται τοξικές ουσίες και περίσσεια νερού. Στο ήπαρ φτάνει με την ηπατική αρτηρία και την πυλαία φλέβα, η οποία μεταφέρει αίμα πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες από το στομάχι, το πάγκρεας και τη χοληδόχο κύστη.

🔍 Αξίζει να θυμάσαι: Η ταχύτητα ροής του αίματος μεταβάλλεται καθώς περνά από τις αρτηρίες στα τριχοειδή και στις φλέβες. Είναι μέγιστη στις αρτηρίες και ελαχιστοποιείται στα τριχοειδή για να γίνει αποτελεσματική ανταλλαγή ουσιών.