Χρωμοσώματα και Κληρονομικότητα

Φαντάσου τα χρωμοσώματα σαν μικρές βιβλιοθήκες που περιέχουν όλες τις οδηγίες για το πώς θα είσαι! Αποτελούνται από DNA που τυλίγεται με πρωτεΐνες, σαν κλωστή που οργανώνεται σε μπομπίνα.

Οι άνθρωποι έχουμε 46 χρωμοσώματα που έρχονται σε ζευγάρια. Τα ομόλογα χρωμοσώματα είναι αυτά τα ζευγάρια - έχουν το ίδιο σχήμα και μέγεθος, σαν δίδυμα αδέλφια. Ο καρυότυπος είναι η "οικογενειακή φωτογραφία" των χρωμοσωμάτων μας, όπου τα βλέπουμε όλα ταξινομημένα από το μεγαλύτερο στο μικρότερο.

Τα κύτταρά μας είναι διπλοειδή (έχουν ζευγάρια χρωμοσωμάτων), ενώ τα γαμετικά κύτταρα (ωάρια, σπερματοζωάρια) είναι απλοειδή (έχουν μόνο ένα από κάθε ζευγάρι). Από τα 23 ζευγάρια, τα 22 είναι αυτοσωμικά και 1 ζευγάρι είναι φυλετικά χρωμοσώματα που καθορίζουν αν θα είσαι αγόρι ή κορίτσι.

Πρόταση για μελέτη: Σκέψου τα χρωμοσώματα σαν 23 ζευγάρια παπουτσιών - κάθε ζευγάρι έχει δύο παρόμοια αλλά όχι πανομοιότυπα παπούτσια!

Τα αλληλόμορφα είναι διαφορετικές "εκδοχές" του ίδιου γονιδίου. Για παράδειγμα, για τους λοβούς των αυτιών υπάρχει το αλληλόμορφο για ελεύθερους λοβούς (Α) και για κολλημένους (α). Όταν έχεις δύο ίδια αλληλόμορφα είσαι ομόζυγος, ενώ όταν έχεις δύο διαφορετικά είσαι ετερόζυγος. Το επικρατές αλληλόμορφο (κεφαλαίο γράμμα) "κερδίζει" πάντα το υπολειπόμενο (μικρό γράμμα) όταν βρίσκονται μαζί.