Βιολογία Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο Αναπαραγωγής

Θρεπτικές Ουσίες και Αναπαραγωγή

Όταν ένας θρεπτικός χυμός φτάνει στο έδαφος, απορροφάται από την προέκταση των φυτών. Μέσω αυτής, μεταφέρεται στη βλαστική περιοχή όπου συνδέεται με το νερό και βοηθά στην ανάπτυξη του εμβρύου.

Στην αναπαραγωγή των ζώων, το σπερματοζωάριο είναι μικρότερο από το ωάριο. Αυτή η διαφορά μεγέθους έχει σημασία - το σπερματοζωάριο μπορεί να κινείται εύκολα, ενώ το ωάριο είναι μεγαλύτερο επειδή περιέχει απαραίτητες ουσίες για το μελλοντικό έμβρυο.

Υπάρχουν οργανισμοί με ερμαφροδιτισμό (αρσενικό και θηλυκό αναπαραγωγικό σύστημα στον ίδιο οργανισμό) και οργανισμοί με γονοχωρισμό (αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες σε διαφορετικούς οργανισμούς).

⭐ Καλό να θυμάσαι: Η γονιμοποίηση μπορεί να είναι εσωτερική (μέσα στο σώμα) ή εξωτερική (έξω από το σώμα του ζώου), ανάλογα με το είδος του οργανισμού!

Αναπαραγωγικά Συστήματα

Τα ζώα χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με την αναπαραγωγή τους: τα ωοτόκα που γεννούν αυγά (όπως τα πτηνά), τα ζωοτόκα που γεννούν μικρά ζώα (όπως τα θηλαστικά) και τα ωοζωοτόκα που κρατούν τα αυγά μέσα τους μέχρι να εκκολαφθούν (όπως οι καρχαρίες).

Το αναπαραγωγικό σύστημα του άντρα περιλαμβάνει τους όρχεις που παράγουν σπερματοζωάρια και τεστοστερόνη. Το όσχεο περιβάλλει τους όρχεις και εξασφαλίζει την κατάλληλη θερμοκρασία. Ο σπερματικός πόρος μεταφέρει τα σπερματοζωάρια από τους όρχεις στη σπερματοδόχο κύστη, ενώ η ουρήθρα και το πέος συμβάλλουν στην εκσπερμάτωση.

Το αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας αποτελείται από τις ωοθήκες που παράγουν ωάρια και ορμόνες (οιστρογόνα και προγεστερόνη), τις σάλπιγγες όπου γονιμοποιείται το ωάριο, τη μήτρα όπου αναπτύσσεται το έμβρυο και τον κόλπο από όπου αποβάλλεται το αγονιμοποίητο ωάριο.

⭐ Το ήξερες; Τα σπερματοζωάρια αρχίζουν να παράγονται στην εφηβεία $12-15 ετών$, ενώ τα ωάρια υπάρχουν από τη γέννηση αλλά ωριμάζουν στην ίδια ηλικία!

Έμμηνος Κύκλος και Γονιμοποίηση

Ο έμμηνος κύκλος έχει διάφορα στάδια. Στις πρώτες 1-5 ημέρες, το αγονιμοποίητο ωάριο αποβάλλεται με βλέννα (περίοδος). Μεταξύ της 6ης και 13ης ημέρας, ένα νέο ωάριο ωριμάζει σε μια ωοθήκη. Την 14η ημέρα συμβαίνει η ωορρηξία - το ωάριο απελευθερώνεται στη σάλπιγγα όπου μπορεί να γονιμοποιηθεί. Τις ημέρες 25-28, αν το ωάριο γονιμοποιηθεί, το έμβρυο αρχίζει να αναπτύσσεται και κατευθύνεται προς τη μήτρα για να εμφυτευτεί.

Κατά τη γονιμοποίηση, περίπου 200-300 εκατομμύρια σπερματοζωάρια απελευθερώνονται, αλλά μόνο ένα μπορεί να γονιμοποιήσει το ωάριο. Μια μέρα μετά τη γονιμοποίηση, η μήτρα προετοιμάζεται να δεχτεί το γονιμοποιημένο ωάριο. Το ζυγωτό συνεχίζει να διαιρείται καθώς κατευθύνεται προς τη μήτρα.

Όταν το ζυγωτό εμφυτεύεται στο ενδομήτριο, ξεκινά επίσημα η κύηση (εγκυμοσύνη).

⭐ Σημαντικό! Η γονιμοποίηση μπορεί να συμβεί μόνο τις λίγες μέρες γύρω από την ωορρηξία - αυτό είναι το "γόνιμο παράθυρο" του κύκλου.

Κύηση και Τοκετός

Η κύηση διαρκεί περίπου εννέα μήνες και κατά τη διάρκειά της δημιουργούνται ειδικά όργανα. Το ενδομήτριο έχει παχιά στρώματα γεμάτα αιμοφόρα αγγεία που βοηθούν στην ανάπτυξη του εμβρύου και εξασφαλίζουν θρεπτικές ουσίες, νερό και οξυγόνο.

Ο πλακούντας και ο ομφάλιος λώρος συνδέουν το έμβρυο με το κυκλοφορικό σύστημα της μητέρας, επιτρέποντάς του να λαμβάνει θρεπτικές ουσίες. Ο αμνιακός σάκος περιέχει το αμνιακό υγρό και προστατεύει το έμβρυο από τις εξωτερικές επιδράσεις.

Κατά τον τοκετό, ο αμνιακός σάκος σπάει και αποβάλλεται το αμνιακό υγρό ("έσπασαν τα νερά"). Με τις συσπάσεις της μήτρας, το μωρό ωθείται έξω από το σώμα της μητέρας.

Ο θηλασμός ξεκινά αμέσως μετά τον τοκετό. Οι μαστικοί αδένες στο στήθος της γυναίκας διογκώνονται και παράγουν γάλα. Ο θηλασμός είναι πολύ σημαντικός για την υγεία και την ομαλή ανάπτυξη του βρέφους. Όταν ο θηλασμός διακοπεί, μετά από λίγες μέρες σταματά η έκκριση γάλακτος.

⭐ Εντυπωσιακό! Το έμβρυο αναπτύσσεται από ένα μικροσκοπικό κύτταρο σε ένα πλήρως σχηματισμένο μωρό μέσα σε μόλις 9 μήνες!

Δίδυμα

Υπάρχουν δύο τύποι διδύμων, με διαφορετικά χαρακτηριστικά:

Τα διζυγωτικά δίδυμα προέρχονται από δύο διαφορετικά ωάρια που γονιμοποιούνται από δύο διαφορετικά σπερματοζωάρια. Αναπτύσσονται ως δύο ξεχωριστά έμβρυα σε διαφορετικούς αμνιακούς σάκους. Μπορούν να είναι ίδιου ή διαφορετικού φύλου και έχουν κανονική ομοιότητα, όπως τα αδέλφια.

Τα μονοζυγωτικά δίδυμα προέρχονται από ένα μόνο ωάριο που γονιμοποιείται από ένα σπερματοζωάριο. Κατά τη διαίρεση του ζυγωτού, συμβαίνει διαχωρισμός των κυττάρων, δημιουργώντας δύο έμβρυα που μπορεί να βρίσκονται σε ξεχωριστούς ή στον ίδιο αμνιακό σάκο. Έχουν εντυπωσιακή ομοιότητα και είναι πάντα του ίδιου φύλου.

⭐ Απίστευτο! Τα μονοζυγωτικά δίδυμα έχουν ακριβώς το ίδιο γενετικό υλικό, ενώ τα διζυγωτικά μοιράζονται το 50% του γενετικού τους υλικού, όπως όλα τα αδέρφια!